Od kiedy obowiązuje ulga termomodernizacyjna?
Ulga termomodernizacyjna przysługuje od 1 stycznia 2019 r. Odliczać można wydatki poniesione od tego dnia, a nie koszty wcześniejsze. Kwotę wykazuje się w zeznaniu PIT za rok, w którym został poniesiony kwalifikowany wydatek. Oznacza to, że odpowiedź na pytanie „od kiedy?” zależy od tego, czy chodzi o datę wejścia ulgi w życie, czy o moment uzyskania prawa do odliczenia konkretnego kosztu. Sama ulga obowiązuje od 2019 r., natomiast prawo do odliczenia wiąże się z poniesieniem wydatku przez podatnika spełniającego wymagane warunki.
Jeśli inwestycja rozpoczęła się przed 2019 r., ale była kontynuowana później, można uwzględnić wyłącznie kwalifikowane wydatki poniesione od 1 stycznia 2019 r. Koszty poniesione wcześniej nie stają się odliczalne tylko dlatego, że prace zakończono już po wejściu ulgi w życie. Trzeba też dotrzymać terminu zakończenia przedsięwzięcia, liczonego od roku poniesienia pierwszego wydatku.
Ulga nie jest zwrotem całej kwoty wydanej na modernizację. Polega na odliczeniu kwalifikowanych kosztów od dochodu albo przychodu. Mogą z niej korzystać podatnicy rozliczający PIT według skali podatkowej, podatkiem liniowym lub ryczałtem, o ile spełniają pozostałe warunki.
Kto może skorzystać z odliczenia?
Uprawnionym jest podatnik będący właścicielem lub współwłaścicielem istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Warunek obejmuje również domy w zabudowie bliźniaczej i szeregowej. Sama własność lokalu w budynku wielorodzinnym nie wystarcza do skorzystania z ulgi.
Prawo do odliczenia warto ocenić w odniesieniu do konkretnego podatnika, nieruchomości i wydatku. Znaczenie ma to, kto poniósł koszt, czy posiada wymagany tytuł do domu oraz czy zakup lub usługa mieszczą się w wykazie dopuszczonych wydatków. Nie każdy remont poprawiający komfort mieszkania albo ograniczający zużycie energii automatycznie kwalifikuje się do ulgi.
Limit odliczenia wynosi 53 000 zł na podatnika i obejmuje łącznie wszystkie jego przedsięwzięcia termomodernizacyjne. Nie jest to osobny limit na każdy dom ani na każdą inwestycję. Małżonkowie mogą korzystać z odrębnych limitów, jeśli każde z nich spełnia warunki ulgi i poniosło wydatki, które może rozliczyć.
Jakie wydatki można odliczyć i jak je udokumentować?
Odliczeniu podlegają tylko koszty wymienione w wykazie materiałów, urządzeń i usług właściwym dla danego rozliczenia. Dlatego przed zakupem warto sprawdzić, czy planowany element inwestycji został ujęty w obowiązującym katalogu. Sam związek wydatku z oszczędzaniem energii nie przesądza o tym, że można go odliczyć.
Wykaz jest aktualizowany. Od 1 stycznia 2025 r. obejmuje między innymi zakup i montaż magazynów energii oraz magazynów ciepła, wraz z infrastrukturą niezbędną do ich funkcjonowania. Przy rozliczaniu konkretnego urządzenia trzeba uwzględnić katalog obowiązujący dla danego roku, a nie opierać się wyłącznie na ogólnym przeznaczeniu sprzętu.
Wydatek powinien być odpowiednio udokumentowany, na przykład fakturą potwierdzającą poniesiony koszt. W praktyce przed ujęciem kwoty w zeznaniu należy sprawdzić:
- czy podatnik był właścicielem lub współwłaścicielem domu jednorodzinnego;
- czy koszt został poniesiony 1 stycznia 2019 r. lub później;
- czy materiał, urządzenie albo usługa znajduje się we właściwym wykazie;
- czy dokument potwierdza wysokość wydatku i jego poniesienie;
- czy koszt nie został pokryty dotacją ani zwrócony w inny sposób.
Ulga może być łączona z dofinansowaniem z programu „Czyste Powietrze”, ale odliczyć można tylko tę część kosztów, którą podatnik faktycznie poniósł. Kwota pokryta dotacją lub zwrócona podatnikowi nie podlega odliczeniu.
Do kiedy trzeba zakończyć przedsięwzięcie?
Przedsięwzięcie termomodernizacyjne należy zakończyć w ciągu trzech kolejnych lat, liczonych od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek. Termin dotyczy zakończenia prac, a nie złożenia zeznania podatkowego. Pierwszy poniesiony koszt uruchamia więc okres, w którym inwestycja musi zostać doprowadzona do końca.
Przykładowo, jeśli pierwszy kwalifikowany wydatek został poniesiony w 2024 r., przedsięwzięcie trzeba zakończyć najpóźniej do końca 2027 r. Właściciel domu, który w 2024 r. zapłacił za udokumentowane, kwalifikowane ocieplenie, może wykazać koszt w zeznaniu za 2024 r. Musi jednak pamiętać o limicie, ewentualnym dofinansowaniu oraz terminie zakończenia prac.
Jeśli przedsięwzięcie nie zostanie zakończone w wymaganym czasie, podatnik może być zobowiązany do skorygowania rozliczenia i doliczenia wcześniej odliczonych kwot do dochodu albo przychodu. Podobna korekta może być konieczna, gdy podatnik otrzyma zwrot kosztów, które wcześniej uwzględnił w uldze.
W którym zeznaniu wykazać ulgę i co, jeśli nie można odliczyć całej kwoty?
Odliczenia dokonuje się w zeznaniu za rok, w którym poniesiono dany wydatek. Jeżeli podatnik ponosi koszty w kilku latach, rozlicza je w zeznaniach za poszczególne lata, z zachowaniem limitu i pozostałych warunków. Nie trzeba czekać na zakończenie całego przedsięwzięcia, aby wykazać wydatek w zeznaniu za rok jego poniesienia, ale inwestycja musi zostać ukończona w ustawowym terminie.
Może się zdarzyć, że dochód lub przychód podatnika jest zbyt niski, by odliczyć całą przysługującą kwotę w jednym roku. Wówczas niewykorzystaną część można rozliczać w kolejnych latach, maksymalnie przez sześć lat, licząc od końca roku, w którym poniesiono pierwszy wydatek. Trzeba przy tym zachować dokumenty i kontrolować łączną wysokość odliczeń, aby nie przekroczyć limitu przypadającego na podatnika.
Ulga cieszy się znacznym zainteresowaniem, choć łączna wartość wykazywanych odliczeń zmieniała się w kolejnych latach. W 2023 r. skorzystało z niej około 356,6 tys. podatników, którzy odliczyli łącznie około 6,35 mld zł. Dla porównania odliczenia wyniosły około 9,15 mld zł w 2022 r. i 11,47 mld zł w 2021 r. Dane te pokazują skalę wykorzystania ulgi, ale nie zmieniają podstawowej zasady: o prawie do odliczenia decydują warunki dotyczące podatnika, nieruchomości, wydatku i terminu realizacji.
Najkrócej: ulga obowiązuje od 1 stycznia 2019 r., a konkretny koszt można odliczyć w zeznaniu za rok jego poniesienia, jeśli podatnik jest uprawniony, wydatek znajduje się w odpowiednim wykazie i został udokumentowany. Przed rozliczeniem warto dodatkowo sprawdzić, czy przedsięwzięcie mieści się w trzyletnim terminie, czy nie przekroczono limitu oraz czy odliczana kwota nie została sfinansowana z dotacji lub zwrócona.
Materiały źródłowe
- https://www.gov.pl/web/finanse/zasady-stosowania-ulgi-w-pit-na-wsparcie-termomodernizacji-budynkow-jednorodzinnych
- https://czystepowietrze.gov.pl/inne-programy/ulga-termomodernizacyjna
- https://www.gov.pl/web/klimat/ulga-termomodernizacyjna-takze-na-magazyny-energii-i-magazyny-ciepla
- https://bip.nik.gov.pl/kontrole/wyniki-kontroli-nik/pobierz,kbf~p_24_008_202406241438391719232719~01,typ,kk.pdf
- https://podatki-arch.mf.gov.pl/glos-podatnika-szczegoly-zgloszenia?application=114576